geleefd of geleeft: met d of t?
"geleefd" is goed. "geleeft" bestaat niet.
De stam is "leef", maar het hele werkwoord heeft een v (leven). Die v telt, en v staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een -d: geleefd.
Hij heeft gisteren geleefd.
Hij leeft vandaag.
Schrijf nooit “geleeft”.
- stam (ik)
- leef
- hij, zij, het
- leeft
- voltooid deelwoord
- geleefd
Zo reken je het uit: ’t kofschip op “leef”
Vier stappen, en je hoeft niets uit je hoofd te leren behalve ’t kofschip.
- 1
Neem de stam: leef
Haal -en van het hele werkwoord "leven" af. Wat overblijft is de stam: "leef".
- 2
Kijk naar de klank: v, niet f
De stam "leef" eindigt op een f, maar het hele werkwoord "leven" heeft een v. Voor 't kofschip telt die v, niet de f.
- 3
"v" staat niet in 't kofschip
't kofschip bevat t, k, f, s, ch en p. "v" staat niet in 't kofschip, dus je schrijft een -d.
- 4
Voltooid deelwoord: geleefd
Dat geeft "geleefd". "geleeft" bestaat niet.
Waarom je twijfelt
"geleefd" en "geleeft" klinken in het Nederlands precies hetzelfde: aan het eind van een woord spreek je een -d uit als een -t. Je kunt het verschil dus niet horen, alleen uitrekenen. Daarom helpt het niet om het hardop te zeggen. En daarom werkt 't kofschip wel. Let bij "leven" op de v: die telt, ook al schrijf je in de stam een f.
En in de verleden tijd: leefde of leefte?
Dezelfde letter beslist het. De stam “leef” eindigt op een f, maar de v van “leven” telt, en die staat niet in 't kofschip. Dus de verleden tijd krijgt -de: leefde in het enkelvoud en leefden in het meervoud. “leefte” bestaat niet.
Wie ’t kofschip voor het voltooid deelwoord kent, gokt hier vaak alsnog. Het is dezelfde regel, één keer geleerd en twee keer bruikbaar.
Alle vormen van leven
| Vorm | leven | Waarom |
|---|---|---|
| ik (tegenwoordige tijd) | leef | De kale stam. Nooit een -t erbij. |
| jij (tegenwoordige tijd) | leeft | Stam + t, behalve na "jij" in een vraag: "leef jij?" |
| hij, zij, het | leeft | Stam + t, altijd. |
| wij, jullie, zij | leven | Het hele werkwoord, gelijk aan de infinitief. |
| verleden tijd (enkelvoud) | leefde | Stam + de, want de v van "leven" staat niet in 't kofschip. |
| verleden tijd (meervoud) | leefden | Dezelfde uitgang, met -n erachter. |
| voltooid deelwoord | geleefd | Gebruik je na hebben: "hij heeft geleefd". |
Vaker gevraagd
Is het "geleefd" of "geleeft"?
Het is "geleefd". "geleeft" bestaat niet in het Nederlands. De stam is "leef", maar het hele werkwoord heeft een v (leven). Die v telt, en v staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een -d: geleefd.
Schrijf je "geleefd" met d of t?
"geleefd" schrijf je met een d. De stam is "leef", maar het hele werkwoord heeft een v (leven). Die v telt, en v staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een -d: geleefd.
Heb je "geleefd" of "geleeft"?
Na hebben gebruik je het voltooid deelwoord, en dat is "geleefd": Hij heeft gisteren geleefd. Dus ook: "je hebt geleefd".
Hoe onthoud je de d/t-regel?
Vraag je eerst af welke rol het woord in de zin heeft. Is het de persoonsvorm, dan geldt de regel van de tegenwoordige tijd: stam bij ik, stam plus -t bij hij, zij, het en u. Is het een voltooid deelwoord, dan telt alleen 't kofschip. De fout ontstaat bijna nooit in de regel zelf, maar in de vraag welke van de twee je nodig hebt.
Waarom hoor je het verschil niet?
Omdat een d aan het eind van een woord in het Nederlands als een t klinkt. "geleefd" en "geleeft" klinken daardoor identiek, en luisteren helpt je hier dus niet. Dat is precies waarom dit bij Schrijven punten kost en bij Spreken niet: je kunt het alleen op papier fout doen.
Komt dit terug in het inburgeringsexamen?
Ja, bij Schrijven. Je schrijft daar korte berichten en vult formulieren in, en werkwoordspelling is een van de dingen waar de beoordelaar naar kijkt. Met hebben in de buurt gaat het vaak om een voltooid deelwoord. Dat is het moment om even te controleren welke vorm je nodig hebt.
Twijfel je vaker over d of t?
De schrijftoets van het inburgeringsexamen rekent d/t-fouten mee. Oefen ze met echte examenopdrachten en krijg je tekst in tien seconden nagekeken.
Gratis account
Oefen het echte inburgeringsexamen
10 oefenvragen en één proefexamen per onderdeel, met nakijken van je schrijf- en spreekopdrachten. Geen creditcard.