Inburgering in Nederland
Het inburgeringsexamen: wat het is en wie het moet doen
Laatst bijgewerkt
Vijf onderdelen, één termijn, en een hoop regels die per persoon verschillen. Deze pagina legt uit wat het examen inhoudt en welk niveau voor jou geldt. Ook lees je wat het kost en wat er gebeurt als je de termijn niet haalt.
Het inburgeringsexamen toetst je Nederlands en je kennis van de Nederlandse samenleving. Het laat zien dat je hier zelfstandig kunt wonen en werken. Het bestaat uit Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken en KNM, die je los van elkaar boekt bij DUO. Welk niveau geldt, A2 of B1, hangt af van wanneer je inburgeringsplicht begon. De termijn is standaard drie jaar.
Waaruit het examen bestaat
Je doet de onderdelen los van elkaar. Je boekt ze apart bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) en kunt ze over verschillende dagen verdelen. Zak je voor één onderdeel, dan herkans je alleen dat onderdeel. Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken toetsen de Nederlandse taal; KNM toetst je Kennis van de Nederlandse Maatschappij. Soms komen er onderdelen bij, zoals het ONA-examen, de PVT of de MAP. Dat hangt af van welke wet voor jou geldt en wat je gemeente heeft vastgelegd.
A2 of B1 hangt af van één datum
De beslissende datum is wanneer je inburgeringsplicht begon, niet wanneer je aankwam en niet wanneer je examen doet. Begon die op of na 1 januari 2022, dan val je onder de Wet inburgering 2021. Begon die eerder, dan geldt de wet uit 2013 en doe je de taalexamens op A2 of hoger.
Onder de wet van 2021 bepaalt je gemeente na een brede intake je leerroute. Die legt ze vast in je persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). De B1-route betekent taalexamens op B1; de onderwijsroute B1 of B2; in de Z-route leer je richting A1 en mág je examens op A2 doen, maar het hoeft niet. Gezinsmigranten zitten bijna altijd in de B1-route: meer dan negentig procent.
Binnen de B1-route bestaat afschalen naar A2. De wettelijke drempel is 600 cursusuren Nederlands als tweede taal (NT2) bij een school met het Blik op Werk-keurmerk, plus aantoonbare inspanning. Je gemeente beslist, er staat geen termijn op, en het kan per examenonderdeel.
Wat er voor jou geldt, staat zwart op wit in Mijn Inburgering. Dat is de enige plek die telt.
Verder lezen: wat A2 precies van je vraagt · het basisexamen inburgering in het buitenland, dat je vaak nodig hebt voor een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv).
Wat het kost, en wat er gebeurt als je te laat bent
DUO rekent een bedrag per examenonderdeel, en je betaalt dat opnieuw bij elke herkansing. Daarmee wordt niet het tarief je grootste kostenpost maar het aantal herkansingen. Het actuele bedrag staat op inburgeren.nl; wij noemen het hier bewust niet, omdat het verandert en een verouderd bedrag erger is dan geen bedrag.
Voor de inburgeringscursus en de examens is soms een lening bij DUO mogelijk; hoeveel je mag lenen hangt af van je persoonlijke omstandigheden.
Wat daarna gebeurt, verschilt sterk. Asielstatushouders hoeven de lening niet terug te betalen. Gezinsmigranten en overige migranten betalen hem met rente terug, in maximaal tien jaar, tenzij DUO een deel kwijtscheldt. Voor die tweede groep is elke herkansing dus meestal een eigen schuld.
De inburgeringstermijn is onder de wet van 2021 standaard drie jaar. Haal je die niet en heb je geen geldige grond voor verlenging, dan kan DUO een boete opleggen van maximaal €1.000, plus €340 voor een te laat PVT en €340 voor een te late MAP, en je plicht verlengen (onder de wet van 2013 maximaal €1.250). Asielstatushouders krijgen nooit een boete.
Belangrijker dan de boete: niet op tijd inburgeren blokkeert de weg naar een permanente verblijfsvergunning en naar naturalisatie. Dat is voor de meeste mensen de echte reden om op tijd te beginnen.
Vrijstelling en ontheffing
Je bent helemaal niet inburgeringsplichtig
Mensen met de nationaliteit van een EU- of EER-land of Zwitserland zijn niet inburgeringsplichtig, net als familieleden die hun verblijf daarvan afleiden. Ook wie hier tijdelijk is met een duidelijk doel (studie, kennismigrant, au pair, uitwisseling) is vrijgesteld zolang die verblijfsvergunning loopt. Wie jonger dan 18 jaar is, is ook niet inburgeringsplichtig.
Vrijstelling: je voldoet al aan de eis
Heb je een Nederlandstalig diploma dat meetelt (bepaalde mbo-, havo- of vwo-diploma's, of het diploma Staatsexamen Nederlands als tweede taal), dan vraag je vrijstelling aan bij DUO en hoef je het examen niet te doen. Er bestaat ook een vrijstelling op grond van 'genoeg ingeburgerd', voor wie al langer in Nederland gewoond en gewerkt heeft.
Ontheffing: je kunt het niveau niet halen
Een ontheffing is er voor wie het redelijkerwijs niet kan halen. Dat kan op medische gronden, met een medische beoordeling, of op grond van aantoonbaar geleverde inspanningen: je hebt veel lessen gevolgd over een lange periode en het lukt toch niet. In beide gevallen beslist DUO.
Een vrijstelling of ontheffing vraag je aan bij DUO, via Mijn Inburgering. Wacht daar niet mee tot het einde van je termijn: de aanvraag kost tijd en de termijn loopt ondertussen door.
Wat zijn ONA, de MAP en het PVT, en moet ik die doen?
Dat zijn de onderdelen van je inburgering die geen taalexamen zijn, en welke voor jou gelden hangt af van welke wet op je van toepassing is. Val je onder de Wet inburgering 2021, dan kan de MAP erbij komen. Val je onder de Wet 2013 of burger je vrijwillig in, dan is het ONA in plaats daarvan.
Het PVT geldt als je op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig bent geworden en je bij een gemeente staat ingeschreven. Wat jij precies moet doen, staat in Mijn Inburgering en in je PIP. Dat is de enige plek met jouw eigen antwoord.
Wat is de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie)?
De module over werk en meedoen onder de Wet inburgering 2021, en je doet hem bij je gemeente en niet op een examenlocatie van DUO. De MAP bestaat uit twee delen: arbeidsmarkt en participatie. Bij arbeidsmarkt leer je met opdrachten welke banen er in Nederland zijn, welke bij jou passen en hoe je solliciteert. Je gemeente vertelt er meer over tijdens de brede intake, en de MAP moet klaar zijn voor het einde van je inburgeringstermijn.
Wat is ONA, en wie hoeft het niet te doen?
ONA is het oudere examen over oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt, en je doet het alleen als je onder de Wet inburgering 2013 valt of vrijwillig inburgert. Het bestaat uit twee delen: een portfolio van acht resultaatkaarten met bewijzen, en daarna óf een ONA-cursus van 64 uur óf een eindgesprek bij DUO.
Je hoeft geen ONA te doen als je vóór 1 januari 2015 moest beginnen met inburgeren, als je onder de Wet inburgering 2021 valt, als je een Nederlandstalig diploma van een entreeopleiding (mbo niveau 1) hebt, of als je vrijstelling hebt gekregen omdat je in Nederland hebt gewerkt.
Wat is het participatieverklaringstraject (PVT)?
Het ondertekenen van de participatieverklaring, en het korte traject dat daaraan voorafgaat. Ben je op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig geworden en sta je ingeschreven bij een gemeente, dan moet je die handtekening zetten.
Alles eromheen doe je bij de gemeente en niet bij DUO: die stuurt je een brief en organiseert een bijeenkomst over wat belangrijk is in Nederland: dat iedereen gelijk is, dat iedereen zelf kiest wat hij gelooft en zegt wat hij vindt, en dat discrimineren niet mag. Geen brief gehad? Neem dan contact op met de gemeente waar je staat ingeschreven.
Wat is het inburgeringsexamen?
Het inburgeringsexamen is het examen dat laat zien dat je genoeg Nederlands spreekt en genoeg weet van de Nederlandse samenleving om hier zelfstandig te kunnen wonen en werken. Het bestaat uit taalonderdelen (Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken) en het onderdeel KNM, Kennis van de Nederlandse Maatschappij. Afhankelijk van welke wet voor jou geldt, komen daar onderdelen als ONA, PVT of de MAP bij.
Moet ik het inburgeringsexamen op A2 of op B1 doen?
Dat hangt af van wanneer je inburgeringsplicht is begonnen, niet van wanneer je aankwam of examen doet. Begon die op of na 1 januari 2022, dan geldt de Wet inburgering 2021 en bepaalt je gemeente je leerroute, meestal de B1-route. Begon die eerder, dan geldt de oude wet en doe je de taalexamens op A2 of hoger. Wat voor jou geldt, staat in Mijn Inburgering.
Kan ik van B1 terug naar A2?
Binnen de B1-route bestaat afschalen naar A2. De wettelijke drempel is 600 cursusuren NT2 bij een school met het Blik op Werk-keurmerk, plus aantoonbare inspanning. Je gemeente beslist en legt het vast in je PIP. Er staat geen termijn op, en het kan per examenonderdeel.
Wat kost het inburgeringsexamen?
DUO rekent een bedrag per examenonderdeel, en je betaalt dat opnieuw bij elke herkansing. De werkelijke kosten hangen dus vooral af van hoe vaak je moet herkansen, niet van het tarief zelf. Het actuele bedrag staat op inburgeren.nl. Wij noemen hier bewust geen bedrag, omdat het verandert.
Kan ik geld lenen voor mijn inburgering?
Soms, en hoeveel verschilt per situatie. Het vaak genoemde bedrag van €10.000 geldt voor asielstatushouders die inburgeren onder de Wet inburgering 2013. Onder de Wet inburgering 2021 lenen asielstatushouders juist niet bij DUO: hun gemeente betaalt de cursus en twee examenpogingen. Ben je geen asielstatushouder (gezinsmigranten en overige migranten), dan bepaalt DUO het bedrag aan de hand van je inkomen, en betaal je de lening met rente terug in maximaal tien jaar, tenzij DUO een deel kwijtscheldt. Elke herkansing maakt die schuld dan groter.
Hoe lang mag je doen over inburgeren?
Onder de Wet inburgering 2021 is de inburgeringstermijn standaard drie jaar. Haal je die niet zonder geldige reden voor verlenging, dan kan DUO een boete opleggen van maximaal €1.000, plus €340 voor een te laat PVT en €340 voor een te late MAP, en je plicht verlengen (onder de wet van 2013 is de boete maximaal €1.250). Asielstatushouders krijgen nooit een boete. Niet op tijd inburgeren blokkeert bovendien de weg naar een permanente verblijfsvergunning en naturalisatie.
Hoe meld ik me aan voor het inburgeringsexamen?
Via Mijn Inburgering op inburgeren.nl, met DigiD. Je meldt je per onderdeel aan en kiest zelf de locatie, de datum en het tijdstip. Je hoeft de onderdelen niet op één dag te doen.
Schrijf je inburgeringsexamen aan elkaar of los?
Aan elkaar. In het Nederlands schrijf je samenstellingen als één woord, dus inburgeringsexamen, niet 'inburgering examen' of 'inburgeren examen'. Dezelfde regel geldt voor examenlocatie, oefenexamen en taalexamen. Veel mensen zoeken de losse vorm en dat is begrijpelijk, want in het Engels staan die woorden wél los. Voor het onderdeel Schrijven is dit een van de spellingregels die vaak misgaan.
Hoe vaak mag ik het inburgeringsexamen herkansen?
Er is geen limiet op het aantal keer dat je een onderdeel opnieuw doet, maar je betaalt elke keer opnieuw en je blijft binnen je inburgeringstermijn werken. Dat is de reden om een onderdeel pas te boeken als een oefenexamen op tijd laat zien dat je het haalt.
inburgeringprep.com is onafhankelijk oefenmateriaal en geen onderdeel van DUO. Aanmelden, betalen, uitslagen en je diploma lopen altijd via DUO. Regels veranderen; controleer wat voor jou geldt bij DUO (welke examens je moet doen en wat KNM, MAP, ONA en het PVT inhouden) en in Mijn Inburgering.
Weten of je gaat slagen voor het inburgeringsexamen kost één oefenexamen op tijd. Dat is goedkoper dan een herkansing, en eerlijker dan een gevoel.