Skip to content

leeft of leefd: met d of t?

"leeft" is goed. "leefd" bestaat niet.

"leeft" is de tegenwoordige tijd: stam "leef" + t. "geleefd" is het voltooid deelwoord, dat je gebruikt na hebben of zijn.

tegenwoordige tijd: hij, zij, het

Hij leeft vandaag.

voltooid deelwoord: met hebben of zijn

Hij heeft gisteren geleefd.

Schrijf nooit “leefd”.

Alle vormen van leven
stam (ik)
leef
hij, zij, het
leeft
voltooid deelwoord
geleefd

Zo reken je het uit: ’t kofschip op “leef”

Vier stappen, en je hoeft niets uit je hoofd te leren behalve ’t kofschip.

  1. 1

    Neem de stam: leef

    Haal -en van het hele werkwoord "leven" af. Wat overblijft is de stam: "leef".

  2. 2

    Kijk naar de klank: v, niet f

    De stam "leef" eindigt op een f, maar het hele werkwoord "leven" heeft een v. Voor 't kofschip telt die v, niet de f.

  3. 3

    "v" staat niet in 't kofschip

    't kofschip bevat t, k, f, s, ch en p. "v" staat niet in 't kofschip, dus je schrijft een -d.

  4. 4

    Voltooid deelwoord: geleefd

    Dat geeft "geleefd". "leefd" bestaat niet.

Waarom je twijfelt

"leeft" en "leefd" klinken in het Nederlands precies hetzelfde: aan het eind van een woord spreek je een -d uit als een -t. Je kunt het verschil dus niet horen, alleen uitrekenen. Daarom helpt het niet om het hardop te zeggen. En daarom werkt 't kofschip wel. Let bij "leven" op de v: die telt, ook al schrijf je in de stam een f.

En in de verleden tijd: leefde of leefte?

Dezelfde letter beslist het. De stam “leef” eindigt op een f, maar de v van “leven” telt, en die staat niet in 't kofschip. Dus de verleden tijd krijgt -de: leefde in het enkelvoud en leefden in het meervoud. “leefte” bestaat niet.

Wie ’t kofschip voor het voltooid deelwoord kent, gokt hier vaak alsnog. Het is dezelfde regel, één keer geleerd en twee keer bruikbaar.

Alle vormen van leven

De vormen van leven, met uitleg per vorm
VormlevenWaarom
ik (tegenwoordige tijd)leefDe kale stam. Nooit een -t erbij.
jij (tegenwoordige tijd)leeftStam + t, behalve na "jij" in een vraag: "leef jij?"
hij, zij, hetleeftStam + t, altijd.
wij, jullie, zijlevenHet hele werkwoord, gelijk aan de infinitief.
verleden tijd (enkelvoud)leefdeStam + de, want de v van "leven" staat niet in 't kofschip.
verleden tijd (meervoud)leefdenDezelfde uitgang, met -n erachter.
voltooid deelwoordgeleefdGebruik je na hebben: "hij heeft geleefd".

Vaker gevraagd

Is het "leeft" of "geleefd"?

Allebei goed, maar niet door elkaar. "leeft" is de tegenwoordige tijd (hij leeft vandaag); "geleefd" is het voltooid deelwoord, dat je na hebben gebruikt.

Schrijf je "leeft" met d of t?

Als persoonsvorm bij hij, zij, het of u schrijf je "leeft" met een t: stam "leef" plus -t. Als voltooid deelwoord schrijf je "geleefd" met een d, want dan beslist 't kofschip, en de v van "leven" staat daar niet in.

Wanneer schrijf je "leeft"?

Je schrijft "leeft" als het de persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd, bij hij, zij, het of u. De stam is "leef" en daar komt een -t achter.

Wanneer schrijf je "geleefd"?

Je schrijft "geleefd" als voltooid deelwoord, na hebben: Hij heeft gisteren geleefd. De stam is "leef", maar het hele werkwoord heeft een v (leven). Die v telt, en v staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een -d: geleefd.

Heb je "geleefd" of "leeft"?

Na hebben hoort het voltooid deelwoord, dus "geleefd". "leeft" kan daar niet staan, want dat is een persoonsvorm. Dus ook: "je hebt geleefd".

Hoe onthoud je de d/t-regel?

Vraag je eerst af welke rol het woord in de zin heeft. Is het de persoonsvorm, dan geldt de regel van de tegenwoordige tijd: stam bij ik, stam plus -t bij hij, zij, het en u. Is het een voltooid deelwoord, dan telt alleen 't kofschip. De fout ontstaat bijna nooit in de regel zelf, maar in de vraag welke van de twee je nodig hebt.

Waarom hoor je het verschil niet?

Omdat een d aan het eind van een woord in het Nederlands als een t klinkt. "leeft" en "leefd" klinken daardoor identiek, en luisteren helpt je hier dus niet. Dat is precies waarom dit bij Schrijven punten kost en bij Spreken niet: je kunt het alleen op papier fout doen.

Komt dit terug in het inburgeringsexamen?

Ja, bij Schrijven. Je schrijft daar korte berichten en vult formulieren in, en werkwoordspelling is een van de dingen waar de beoordelaar naar kijkt. Met hebben in de buurt gaat het vaak om een voltooid deelwoord. Dat is het moment om even te controleren welke vorm je nodig hebt.

Twijfel je vaker over d of t?

De schrijftoets van het inburgeringsexamen rekent d/t-fouten mee. Oefen ze met echte examenopdrachten en krijg je tekst in tien seconden nagekeken.

Gratis account

Oefen het echte inburgeringsexamen

10 oefenvragen en één proefexamen per onderdeel, met nakijken van je schrijf- en spreekopdrachten. Geen creditcard.

Maak een gratis account →