Wie zelf een school mag kiezen en voor wie de gemeente dat doet
Niet iedere inburgeraar mag in Nederland zelf zijn taalschool kiezen. Dat verschilt per situatie. Als je asielstatushouder bent onder de Wet inburgering 2021, kiest en betaalt de gemeente jouw taalschool en twee examenpogingen. Dit staat vast in je Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Voor gezinsmigranten en overige migranten onder de Wet inburgering 2021 werkt dit anders. De gemeente bepaalt tijdens de brede intake weliswaar je leerroute (zoals de B1-route of de Zelfredzaamheidsroute), maar je moet zelf je school uitzoeken en je inburgering zelf betalen.
Als gezinsmigrant onder de Wet inburgering 2021 bepaalt de gemeente na de brede intake welk traject je moet volgen, maar je bent zelf verantwoordelijk voor de bekostiging en voor het vinden van een geschikte taalschool. Deze regels voor jouw situatie staan beschreven op de informatiepagina voor gezinsmigranten. De gemeente nodigt je na de officiële brief van DUO uit voor een brede intake en neemt een Leerbaarheidstoets af. In het PIP dat volgt, staat precies welke route bij jou past. Vanaf de startdatum van je inburgeringstermijn heb je standaard drie jaar de tijd om te slagen voor je examens. Wie deze termijn zonder goedgekeurde verlengingsgrond overschrijdt, riskeert een boete van DUO die kan oplopen tot 1.000 euro.
Val je nog onder de oudere Wet inburgering 2013? Dan kies je altijd zelf een taalschool, ongeacht je verblijfsachtergrond. Je bekijkt in Mijn Inburgering welke examens je moet behalen en regelt zelfstandig je inschrijving via inburgeren.nl. Ook vrijwillige inburgeraars, zoals mensen met een paspoort uit de EU of Zwitserland die willen naturaliseren, kiezen hun eigen onderwijsinstelling. Er gelden twee duidelijke uitzonderingen op het toezicht van reguliere taalscholen:
- De Onderwijsroute valt onder toezicht van de Onderwijsinspectie en niet onder Blik op Werk.
- Zelfbetalers zonder DUO-lening zijn wettelijk vrij om een willekeurige taalschool te kiezen.
Waarom het Blik op Werk Keurmerk de voorwaarde voor een DUO-lening is
Wie een lening bij DUO gebruikt voor taallessen, kan alleen terecht bij scholen met het Keurmerk Inburgering van Blik op Werk. DUO maakt het geleende geld nooit over naar jouw rekening: de school stuurt de factuur digitaal naar DUO, jij accepteert die in Mijn Inburgering en DUO betaalt de school uit je lening. Lenen kan alleen voor een goedgekeurde school; een cursus bij een aanbieder zonder keurmerk kun je niet uit de lening betalen.
De leenvoorwaarden verschillen sterk per groep inburgeraars. Asielstatushouders onder de Wet inburgering 2021 kunnen geen lening aanvragen bij DUO, omdat hun gemeente de cursus en twee examenpogingen volledig bekostigt. Asielstatushouders die nog onder de wet van 2013 vallen, mochten tot 10.000 euro lenen en hoeven deze lening na een uitspraak van de Raad van State nooit terug te betalen. Gezinsmigranten en overige migranten vallen onder andere regels. Hoeveel geld zij mogen lenen, hangt af van het inkomen, zoals DUO toelicht op de pagina over lenen bij DUO. Zij moeten de lening binnen maximaal tien jaar terugbetalen, inclusief rente, al wordt de schuld in bepaalde situaties soms gedeeltelijk kwijtgescholden.
Blik op Werk toetst de aangesloten scholen regelmatig. De toezichthouder beoordeelt instellingen op drie hoofdonderdelen: de interne organisatie, de behaalde examenresultaten en de uitkomsten van een onafhankelijk tevredenheidsonderzoek onder cursisten. Scholen krijgen pas een vermelding als zij aan alle normen van het Keurmerk Inburgering voldoen. Daarnaast voert ITTA namens Blik op Werk eens in de vier jaar een inspectie uit in de leslokalen onder de naam Toezicht in de Klas.
Zo vind je scholen met keurmerk: zoekinburgerschool.nl en het register
Het officiële overzicht van goedgekeurde taalscholen staat op de website van toezichthouder Blik op Werk en via de online zoekmachine zoekinburgerschool.nl. Deze databank is specifiek ingericht voor inburgeraars die een betrouwbare opleider zoeken. Je vindt er taalscholen bij jou in de buurt, met beoordelingen van cursisten en veelgestelde vragen.
Controleer altijd of een school daadwerkelijk in het Kwaliteitsregister Inburgeren staat ingeschreven voordat je een contract ondertekent. Een school kan het keurmerk kwijt zijn of nog een aspirant-keurmerk hebben; alleen de registratie in het register van Blik op Werk telt voor DUO. Ook gemeenten gebruiken deze kwaliteitsgegevens wanneer zij trajecten moeten inkopen voor statushouders.
Neem contact op met meerdere scholen uit het register om de praktische zaken te vergelijken. Vraag naar de leslocatie, het aantal lesuren per week, de startdata en of de lessen overdag of in de avonduren plaatsvinden. Veel scholen bieden een vrijblijvend oriënterend gesprek aan. Intakekosten kun je niet uit de lening betalen. Een schoolwissel kost kostbare tijd binnen je wettelijke termijn van drie jaar. De gemeente kan je adviseren, maar je blijft zelf verantwoordelijk voor de controle in het register.
Controleer dit vooraf goed.
Waar je op let: cursusniveau, NT2-docenten en het cursuscontract
Een betrouwbare taalschool herken je aan gecertificeerde docenten en heldere afspraken in een officieel contract. Het Keurmerk Inburgering stelt strenge eisen aan het onderwijzend personeel. Minimaal 80 procent van alle lessen moet worden gegeven door bevoegde NT2-docenten die zijn ingeschreven in het beroepsregister van de BVNT2 of bij nt2docentregister.nl. Blik op Werk vraagt ook een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van het bestuur van de school en van zzp-docenten bij de start van een opdracht. Vraag bij je aanmelding gerust na of de lesgroep door een geregistreerde docent wordt geleid.
Je tekent een cursuscontract.
Dit contract van Blik op Werk is verplicht voor gezinsmigranten, zelfbetalers en cursisten die nog onder de wet van 2013 vallen. Lees het goed voordat je tekent: het is waar je op terugvalt als de school niet levert wat is afgesproken. Voor asielstatushouders onder de wet van 2021 geldt dit contract niet, omdat de gemeente hun inkoop rechtstreeks regelt.
Wanneer je betaalt met een DUO-lening, moet je precies weten wat er wel en niet vergoed wordt via de regels voor cursus betalen met lening. De lening dekt de lesuren en verplichte boeken of cursusmappen. Bepaalde kosten mag de school echter nooit via de lening bij DUO declareren:
- Laptops of tablets
- Administratiekosten en intakekosten
- Uitschrijfkosten als je voortijdig stopt
- Eten, drinken en postzegels
Zodra de school een factuur stuurt, verschijnt deze digitaal in Mijn Inburgering. Je controleert zelf of het aantal lesuren klopt met je aanwezigheid. Is de rekening correct, dan klik je op accepteren en maakt DUO het bedrag over. Klopt de factuur niet, dan weiger je deze in het systeem, zodat DUO geen onterechte bedragen van je lening afschrijft.
Welke cursus bij jouw examens past: A2, B1 of alfabetisering
De keuze voor een specifiek cursustype hangt af van je inburgeringswet en het niveau dat in jouw situatie verplicht is. In grote lijnen zijn er drie soorten trajecten beschikbaar: een alfabetiseringscursus, een cursus op niveau A2 en een traject richting B1 of B2. Wie nog geen Latijns alfabet kan lezen of schrijven, begint verplicht met een alfabetiseringscursus. Hier leer je de basisvaardigheden van het schrift en tegelijkertijd de eerste Nederlandse woorden. Na dit traject stroom je meestal door naar de reguliere lessen voor taalniveau A2.
Onder de Wet inburgering 2021 legt de gemeente jouw traject vast in het PIP op basis van de drie officiële leerroutes. In de B1-route bereid je je voor op werk of participatie en doe je taalexamens op niveau B1 via het Staatsexamen NT2. Blijkt dit niveau na intensieve training toch te hoog gegrepen? Dan kun je na minimaal 600 uur taalles bij een keurmerkschool in overleg met de gemeente afschalen naar niveau A2. Jonge inburgeraars die willen doorstromen naar het mbo, hbo of de universiteit volgen de Onderwijsroute, gericht op taalniveau B1 of B2. Wie moeite heeft met leren en voor wie deze routes niet haalbaar zijn, volgt de Zelfredzaamheidsroute richting A1.
Moet je nog inburgeren onder de oude Wet inburgering 2013? Dan doe je standaard examen op minimaal taalniveau A2. Je mag er altijd voor kiezen om direct examen te doen op niveau B1 of B2 via het Staatsexamen NT2, wat verstandig is als je daarna wilt werken of studeren. Cursisten kunnen zich via inburgeren.nl verdiepen in het aanbod. Let op je planning: een alfabetiseringscursus in de B1-route of onderwijsroute is een verlengingsgrond van maximaal zes maanden, als DUO de verlenging toekent.