Skip to content
6 min lezenBijgewerkt 12 september 2026Officiële bronnen bij dit onderwerp · hoe wij schrijven

De B1-route: de standaardroute en wanneer je mag afschalen naar A2

De B1-route is de standaardroute onder de Wet inburgering 2021. Je leert Nederlands op niveau B1 en doet daarnaast de MAP en het PVT. De gemeente kiest de route na de brede intake en legt dat vast in je PIP. Blijkt B1 niet haalbaar, dan mag je per onderdeel afschalen naar A2.

De B1-route is onder de Wet inburgering 2021 de standaard leerroute. De gemeente kiest deze route na de brede intake en zet dit in je PIP, en alleen als B1 voor jou niet haalbaar blijkt mag je later voor onderdelen afschalen naar A2.

Wat de B1-route is en waarom het de standaard is

De B1-route is de gewone leerroute voor mensen die vanaf 1 januari 2022 inburgeringsplichtig zijn onder de Wet inburgering 2021.

In deze route leer je Nederlands en doe je tegelijk mee in de samenleving, bijvoorbeeld via werk of vrijwilligerswerk. Het doel is dat je binnen maximaal drie jaar taalniveau B1 haalt. Divosa en de Rijksoverheid beschrijven de B1-route als de route waarin taal leren en meedoen samen gaan, en waarin de gemeente na de brede intake bepaalt welke leerroute het beste bij je past. Die keuze komt in je PIP, het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie.

De B1-route is de standaard, omdat de wet uitgaat van een niveau waarmee je je goed kunt redden in Nederland en betere kansen hebt op werk. Dat betekent niet dat iedereen automatisch in deze route komt. De gemeente kijkt eerst naar je startpositie, je ontwikkelmogelijkheden, je werkervaring, je persoonlijke situatie en de uitkomst van de leerbaarheidstoets. Die toets helpt om in te schatten of B1 binnen de inburgeringstermijn haalbaar is, maar de uitkomst is niet bindend.

Niet iedereen volgt dus dezelfde route. Jongere inburgeraars kunnen in de onderwijsroute komen. Mensen voor wie de B1-route of onderwijsroute te moeilijk is, kunnen in de Z-route terechtkomen. Meer over die verschillen lees je op Divosa over de leerroutes en op de pagina van de Rijksoverheid over de nieuwe Wet inburgering.

Welke examenonderdelen erbij horen

De B1-route wordt afgesloten met een examen, en daarnaast horen er vaste onderdelen van je inburgeringstraject bij.

Bij alle leerroutes is kennis van de Nederlandse maatschappij, vaak afgekort als KNM, een onderdeel van de inburgering. In de B1-route komt daar ook de combinatie bij van taal leren en meedoen in de samenleving. De gemeente zorgt er in het PIP voor dat duidelijk staat welke afspraken voor jou gelden. Dat plan bevat niet alleen je leerroute, maar ook afspraken over MAP en PVT en over extra ondersteuning als dat nodig is.

Voor de B1-route geldt dat de Module Arbeidsmarkt & Participatie, de MAP, onderdeel is van het traject. Dat geldt ook voor de Z-route, maar niet voor de onderwijsroute. Ook het participatieverklaringstraject, het PVT, hoort bij het inburgeringstraject. De gemeente is verantwoordelijk voor begeleiding en voor een passend aanbod, vooral bij statushouders. Bij gezinsmigranten en overige migranten begeleidt de gemeente ook, maar zij moeten hun leerroute zelf regelen en betalen.

Hier gaat het vaak mis in de praktijk: mensen denken dat alleen de taal telt. Dat is niet zo. Je route bestaat uit meer dan alleen lessen Nederlands, en je PIP is het document waar die onderdelen samen in staan. Controleer daarom in je eigen dossier op DUO via inburgeren.nl welke onderdelen voor jou zijn vastgelegd.

Hoe lang je hebt en wat de gemeente betaalt

Voor de B1-route is het doel dat je binnen maximaal drie jaar niveau B1 haalt.

Die termijn hoort bij de Wet inburgering 2021. Voor mensen die onder deze wet vallen is drie jaar de gewone inburgeringstermijn. Mis je die termijn zonder geldige reden, dan kan DUO een boete geven van maximaal €1.250 en je verplichting verlengen. Je inburgering op tijd afronden is ook van belang voor een sterker verblijfsrecht of naturalisatie, omdat te laat inburgeren dat kan blokkeren.

Wie wat betaalt, hangt af van jouw groep. Voor statushouders betaalt de overheid de inburgering en moet de gemeente een sluitend inburgeringsaanbod doen. Dat betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor begeleiding, de brede intake, het PIP en het aanbod binnen de route. Voor gezinsmigranten en overige migranten is dat anders: de gemeente begeleidt ook hen en stelt via de brede intake de leerroute vast, maar zij betalen hun inburgering altijd zelf.

Kort gezegd: niet iedereen betaalt hetzelfde.

Het PIP moet uiterlijk binnen tien weken na je inschrijving in de BRP van de gemeente worden vastgelegd. Daarin staan je leerroute, MAP, PVT en eventuele andere ondersteuning. Als je wilt zien welke termijn en welke stappen voor jou gelden, kijk dan in Mijn Inburgering op inburgeren.nl. Op de algemene uitleg van de Rijksoverheid over de nieuwe wet staat ook duidelijk dat statushouders anders worden gefinancierd dan gezinsmigranten en overige migranten.

Afschalen naar A2: wanneer het mag en wat ervoor nodig is

Afschalen naar A2 kan alleen binnen de B1-route en alleen als B1 voor jou niet haalbaar blijkt.

Dat is geen aparte leerroute. Je blijft in de B1-route, maar de gemeente kan besluiten dat je voor één of meer onderdelen mag afschalen naar A2. Dit gebeurt niet automatisch en ook niet omdat B1 lastig is. De gemeente beslist hierover en legt de beslissing vast in je PIP. Daarbij kijkt de gemeente naar je inspanningen en naar wat in jouw situatie haalbaar is.

De leerbaarheidstoets speelt vooral aan het begin een rol. Die geeft een indicatie of B1, met de mogelijkheid van afschalen, binnen drie jaar haalbaar is. De toets is verplicht in de brede intake, maar de uitslag is niet bindend. Als de gemeente een andere keuze maakt dan uit de toets komt, moet dat in het PIP worden vastgelegd. Dat maakt ook duidelijk waarom je wel of niet in de B1-route start.

Afschalen is dus iets anders dan meteen in de Z-route worden geplaatst. De Z-route is bedoeld voor mensen voor wie de B1-route of onderwijsroute buiten bereik ligt. Bij afschalen zit je nog steeds in de standaardroute, maar de gemeente past het niveau voor onderdelen aan omdat B1 niet haalbaar blijkt. Bespreek dit op tijd met je gemeente als je merkt dat het niveau niet past, zodat je PIP kan worden bekeken en aangepast als dat nodig is.

Het verschil met de andere twee leerroutes

De b1 route inburgering verschilt van de onderwijsroute en de Z-route in doel, niveau en afronding.

De onderwijsroute is vooral voor jonge inburgeraars. In die route volg je een taalschakeltraject en leer je Nederlands op niveau B1 of hoger. Je wordt ook voorbereid op een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. Deze route past dus niet vooral bij mensen die snel willen combineren met werk, maar bij mensen voor wie doorleren naar regulier onderwijs het logische vervolg is.

De Z-route, voluit de zelfredzaamheidsroute, is voor inburgeraars die de Nederlandse taal moeilijk leren en voor wie de B1-route of onderwijsroute buiten bereik ligt. Daar is het streven minimaal A1. Je wordt in deze route op een eenvoudige manier voorbereid om mee te doen in de samenleving. De Z-route wordt niet afgesloten met een examen, maar met een eindgesprek met de gemeente.

De B1-route zit daar tussenin. Je werkt naar B1 toe, combineert taal met participatie en sluit de route af met een examen. KNM hoort bij alle leerroutes. MAP hoort bij de B1-route en de Z-route, niet bij de onderwijsroute. PVT hoort bij het inburgeringstraject dat de gemeente met je afspreekt in het PIP.

Dit verschil is ook precies waarom KNM-vragen vaak over echte regels gaan. Je moet weten wat de gemeente doet, wat in je PIP staat en hoe de leerroutes van elkaar verschillen. Oefen daarom niet alleen woorden, maar ook deze procedures. Daarvoor kun je naast je eigen dossier ook de gratis oefenmaterialen van DUO gebruiken.

Klaar om te oefenen?

Dit onderwerp komt terug op het KNM-examen.

Doe een gratis oefenexamen
Veelgestelde vragen
Voor wie is de B1-route de standaardroute?

De B1-route is de standaard leerroute voor mensen die vanaf 1 januari 2022 inburgeringsplichtig zijn onder de Wet inburgering 2021. De gemeente bepaalt na de brede intake welke route bij jou past en zet dat in je PIP.

Mag iedereen in de B1-route later naar A2 afschalen?

Nee. Afschalen naar A2 kan alleen binnen de B1-route en alleen als B1 voor jou niet haalbaar blijkt. De gemeente beslist daarover en legt dat vast in je PIP.

Betaalt de gemeente mijn B1-route?

Dat hangt af van jouw situatie. Voor statushouders betaalt de overheid de inburgering en zorgt de gemeente voor een passend aanbod. Gezinsmigranten en overige migranten betalen hun inburgering zelf, ook als de gemeente hen begeleidt.

Hoe snel moet mijn PIP klaar zijn?

Het PIP moet uiterlijk binnen tien weken na de dag van je inschrijving in de BRP van de gemeente zijn vastgelegd. In dat plan staan je leerroute, MAP, PVT en andere afspraken over je inburgering.

Is de leerbaarheidstoets hetzelfde als een examen?

Nee. De leerbaarheidstoets is geen examen, maar een hulpmiddel voor de gemeente tijdens de brede intake. De toets geeft een indicatie of B1 binnen de termijn haalbaar is, maar de uitkomst is niet bindend.

Officiële bronnen
  1. divosa.nl: Leerroutes (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  2. divosa.nl: Over de Wet inburgering 2021 (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  3. divosa.nl: Brede intake, PIP en leerbaarheidstoets (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  4. Rijksoverheid: Wet inburgering 2021 (opent in een nieuw tabblad)
    rijksoverheid.nl · externe site

    Het kabinet wil het inburgeringsstelsel wijzigen.

  5. vng.nl: Inburgering (opent in een nieuw tabblad)
    vng.nl · externe site

    Gemeenten hebben de regie op inburgering en begeleiden nieuwkomers naar volwaardige deelname aan de samenleving, bij voorkeur via werk.

  6. DUO inburgeren.nl: In het kort - U gaat inburgeren (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  7. DUO inburgeren.nl (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  8. DUO inburgeren.nl: Oefenen - Examen doen (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  9. DUO inburgeren.nl: Welke examens - Examen doen (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf