Wat is een BSN?
BSN staat voor burgerservicenummer. Het is jouw eigen persoonsnummer van 9 cijfers. Je gebruikt het bij contact met de overheid, bijvoorbeeld voor zorg, werk en belastingen.
Met je BSN zoekt een overheidsorganisatie jouw gegevens op. Zo hoef je niet overal steeds opnieuw je naam, adres en geboortedatum door te geven. Het nummer blijft altijd van jou, ook als je later in het buitenland gaat wonen. Niemand anders krijgt hetzelfde nummer. Vroeger heette dit nummer het sofinummer. Sinds 2007 is dat het BSN.
BSN aanvragen: zo werkt het
Een BSN aanvragen doe je meestal niet apart. Je krijgt het nummer automatisch als je je inschrijft bij de gemeente. Hoe dat gaat, hangt af van hoe lang je in Nederland blijft.
Je komt langer dan 4 maanden in Nederland wonen. Dan moet je je binnen 5 dagen na aankomst inschrijven bij de gemeente waar je woont. Zo kom je in de Basisregistratie Personen, de BRP. Je maakt een afspraak en neemt een geldig paspoort of ID-kaart mee. Komen je partner en kinderen met je mee? Dan gaan zij ook mee naar het gemeentehuis. Inschrijven is gratis. Na de inschrijving krijg je je BSN.
Je schrijft je in op je woonadres. Heb je geen vast woonadres, dan kan de gemeente je soms inschrijven op een briefadres. De gemeente beslist of dat mag. Soms vraagt de gemeente ook extra papieren, zoals een geboorteakte.
Je blijft korter dan 4 maanden, of je woont in het buitenland. Dan schrijf je je in als niet-ingezetene in de RNI, de Registratie Niet-ingezetenen. Ook dan krijg je een BSN. Dat kan bij een van de 19 RNI-loketten in Nederland. Heb je niet de nationaliteit van een EU- of EER-land of Zwitserland? Dan kun je alleen terecht bij de RNI-loketten in Breda en Venlo. Mensen in het buitenland hebben een BSN soms nodig voor belasting, toeslagen, studiefinanciering of AOW.
Je wacht nog op een verblijfsvergunning. Heb je nog geen geldige verblijfsstatus? Dan hoef je je niet binnen 5 dagen in te schrijven. Kan de gemeente je identiteit nog niet vaststellen, dan wacht je eerst op extra onderzoek. Daarna schrijf je je alsnog in.
Ook een baby krijgt een BSN. Woont de moeder in Nederland, dan gebeurt dat automatisch bij de geboorteaangifte.
Waar vind je je BSN?
- Op een Nederlands paspoort, ID-kaart of rijbewijs. Op een Nederlands paspoort staat het nummer op de achterkant van de pagina met je foto. Op een buitenlands paspoort staat geen BSN.
- In brieven. De brief van de gemeente na je inschrijving en brieven van de Belastingdienst noemen je BSN.
- In MijnOverheid. Met DigiD zie je daar je gegevens uit de BRP, ook je BSN.
- Bij de gemeente. Weet je je nummer niet? Vraag het bij de gemeente op. Dat kan ook voor je kind.
Houd je BSN zo veel mogelijk voor jezelf. Geef je een kopie van je paspoort of ID-kaart, maak het BSN dan onleesbaar. Dat geldt ook voor de cijferreeks onderaan. De gratis app KopieID van de overheid helpt daarbij.
Waarvoor heb je je BSN nodig?
- Werk. Je werkgever heeft je BSN nodig om je loon te betalen en belasting in te houden.
- Zorg. Je huisarts, je apotheek en je zorgverzekeraar moeten je BSN gebruiken.
- Bank. De bank vraagt je BSN als je een bankrekening opent.
- Toeslagen. Voor zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag is je BSN nodig. Bij kinderopvangtoeslag vraagt de opvang ook het BSN van je kind.
- School. Op school wordt het BSN van een leerling gebruikt als persoonsgebonden nummer (PGN).
- Overheid. Je gebruikt hetzelfde nummer bij de Belastingdienst, de gemeente, DigiD en DUO.
Bedrijven en organisaties buiten de overheid mogen je BSN alleen gebruiken als de wet dat zegt, zoals in de zorg. Een winkel of sportschool hoeft je BSN niet te weten.
Wie mag je gegevens in de BRP zien?
Jij mag je eigen gegevens altijd bekijken. Dat doe je gratis in MijnOverheid, met DigiD. Ouders met gezag mogen ook de gegevens van hun minderjarige kinderen zien. Je kunt ook iemand machtigen. Dat regel je bij je gemeente.
Verder mogen alleen organisaties met een publieke taak BRP-gegevens krijgen, zoals de gemeente, de Belastingdienst, UWV en pensioenfondsen. Zij krijgen alleen de gegevens die ze nodig hebben voor hun werk. Daar is toestemming van de minister van Binnenlandse Zaken voor nodig. Je kunt bij je gemeente vragen welke organisaties jouw gegevens krijgen.
In de BRP staan onder meer je naam, geboortedatum, adres, BSN, nationaliteit en verblijfsstatus. Ook je partner, kinderen en ouders staan erin. Klopt er iets niet? Vraag de gemeente om het te veranderen, en neem bewijs mee, zoals een geboorteakte of huwelijksakte. Sta je in de RNI, dan ga je naar een RNI-loket.
BSN en het KNM-examen
Bij het examen Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) hoort het BSN bij het thema Instanties. De vragen gaan over de praktijk: waar je je inschrijft na een verhuizing naar Nederland, waarvoor je je BSN gebruikt en wie erom mag vragen. Woorden als BRP, gemeente, DigiD en BSN komen vaak samen terug. Oefen zulke vragen met onze KNM-oefenvragen.