Wat de inburgeringslening is en wie bij DUO mag lenen
Een inburgeringslening is een lening van de overheid waarmee je taallessen en officiële examens betaalt. Je krijgt het geleende bedrag nooit zelf op je bankrekening gestort. DUO betaalt je cursus bij een goedgekeurde school of je examen; het bedrag dat DUO betaalt, is je lening. De lening is bedoeld voor nieuwkomers die verplicht moeten inburgeren of die dit vrijwillig willen doen.
Niet iedereen mag op dezelfde manier lenen bij DUO. Wie onder de Wet inburgering 2021 valt als asielstatushouder, kan bijvoorbeeld helemaal geen lening aanvragen bij DUO. Voor die specifieke groep regelt en betaalt de gemeente het inburgeringstraject en de eerste twee examenkansen. Vrijwillige inburgeraars uit de Europese Unie, de EER of Zwitserland mogen juist wel lenen, mits zij zich niet langer dan drie jaar geleden hebben ingeschreven bij hun gemeente.
Voor gezinsmigranten en overige migranten geldt dat zij bijna altijd mogen lenen om hun traject te financieren. DUO berekent de maximale hoogte van je lening aan de hand van het gezamenlijke inkomen van jou en je partner van twee jaar geleden. Je vraagt dit krediet digitaal aan via Mijn Inburgering met je DigiD. Je kunt deze lening uitsluitend inzetten voor vier vaste zaken:
- een goedgekeurde taalcursus op niveau A2
- een taalcursus op niveau B1 of B2
- een alfabetiseringscursus
- de officiële examens bij DUO
Als je inkomen de afgelopen twee jaar flink is gedaald, kun je een verzoek indienen om een recenter inkomensjaar te gebruiken. DUO beslist dan binnen acht weken of je een hoger leenbedrag kunt krijgen. Meer details over de actuele leenvoorwaarden vind je direct op de pagina over lenen bij DUO.
Asielstatushouders: nooit terugbetalen, ook na de uitspraak van de Raad van State
Asielstatushouders die geld hebben geleend onder de Wet inburgering 2013 hoeven hun inburgeringslening nooit terug te betalen aan DUO. Dit geldt ongeacht of iemand het examen wel of niet binnen de gestelde termijn heeft gehaald. Zelfs als je traject vertraging opliep, blijft deze volledige vrijstelling van de terugbetalingsplicht wettelijk overeind.
De Raad van State heeft in duidelijke uitspraken bevestigd dat DUO leningen van vluchtelingen niet mag terugvorderen en ook geen boetes mag opleggen als het inburgeren te lang duurt. DUO start in het najaar van 2026 een herstelactie voor asielstatushouders onder de Wet 2013 die al aflossingen of boetes hadden betaald. Wie een asielstatus heeft en onder de oude wet van 2013 viel, kon maximaal tienduizend euro lenen, en dat bedrag hoeven zij nooit terug te betalen.
Voor asielstatushouders onder de nieuwere Wet inburgering 2021 speelt dit leenvraagstuk helemaal niet meer. Omdat de gemeente hun taallessen rechtstreeks inkoopt en financiert, ontstaat er simpelweg geen schuld. Wel moeten zij zich houden aan de afspraken in hun Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie. Wie echter geen vluchtelingenstatus bezit, valt nadrukkelijk buiten deze bescherming. Volgens de Kamerbrief van 3 juli 2026 krijgen gezins- en overige migranten geen geld terug: de uitspraak is niet op hen van toepassing.
Kortom: wie als asielstatushouder inburgerde met een lening, is beschermd tegen terugbetaling. De overheid mag dit geld niet opeisen.
Gezinsmigranten en anderen: wanneer DUO de lening (deels) kwijtscheldt
Gezinsmigranten moeten hun inburgeringstraject in principe altijd zelf betalen. Wie voor deze kosten geld leent bij de overheid, bouwt een officiële studieschuld op die normaal gesproken moet worden terugbetaald. Toch meldt DUO dat een inburgeringslening in bepaalde situaties soms gedeeltelijk of zelfs volledig kan worden kwijtgescholden.
Een automatische kwijtschelding lening inburgering bestaat niet voor wie hierheen komt voor gezinshereniging. DUO zegt op zijn leenpagina's alleen dat de lening 'soms (gedeeltelijk)' wordt kwijtgescholden en noemt daar geen voorwaarden bij. Reken er dus niet op. Moet je terugbetalen, dan krijg je een brief waarin staat hoeveel. Wat je wel kunt beïnvloeden is het maandbedrag: dat kan DUO verlagen als je inkomen daalt. Controleer voor jouw situatie altijd de officiële regels rond de kwijtschelding en terugbetaling van de lening.
Zo werkt terugbetalen als er geen kwijtschelding is
Als je geen recht hebt op kwijtschelding, start de terugbetaling van je lening precies zes maanden nadat je inburgering is afgerond. DUO stuurt je vooraf een duidelijke brief waarin het totale leenbedrag en het maandelijkse termijnbedrag worden uitgelegd. Je hoeft de opgebouwde schuld nooit in één keer over te maken. Je krijgt tien jaar de tijd om het bedrag af te lossen.
Over het geleende geld brengt DUO rente in rekening. Zolang je een openstaande schuld hebt, loopt deze rente door, waarbij het percentage steeds voor vijf jaar vaststaat in een zogeheten rentevaste periode. De rentepercentages wisselen over de jaren: in 2023 betaalde je 1,78%, in 2024 steeg dit naar 2,95%, terwijl het tarief in 2025 op 2,21% lag en voor 2026 is vastgesteld op 2,29%. Voor 2027 stijgt het percentage naar 3,28%.
Als je maandbedrag te hoog uitvalt voor je huidige financiële situatie, kun je om een verlaging vragen. DUO beslist dan of je minder per maand mag betalen. Dit vraag je aan met het formulier voor het verlagen van je maandbedrag. DUO beslist gewoonlijk binnen acht weken over je verzoek. Je lost daarna maandelijks via automatische incasso af, maar je mag op elk moment boetevrij extra aflossen via Mijn Inburgering vanaf minimaal 15 euro. Op de pagina over inburgeren betalen lees je hoe de incasso precies verloopt.
Wat dit betekent voor je examenplanning en herkansingen
Elk examendeel dat je niet in één keer haalt, maakt je inburgeringstraject direct duurder. DUO rekent namelijk een vast tarief voor ieder afzonderlijk examenonderdeel, zoals Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken en Kennis van de Nederlandse Maatschappij. Zak je voor een onderdeel, dan moet je dat onderdeel opnieuw boeken en betaal je de volledige examenkosten opnieuw.
Voor gezinsmigranten tikt dit hard door. Elke herkansing verhoogt je totale lening bij DUO of kost je direct eigen spaargeld als je het maximale leenbedrag al hebt bereikt. Wie onder de Wet inburgering 2021 valt en de driejarentijdlijn overschrijdt zonder geldige verlengingsgrond, riskeert bovendien een bestuurlijke boete van maximaal duizend euro, plus driehonderdveertig euro per onderdeel voor een te late afronding van de participatieverklaring of arbeidsmarktmodule. Onder de Wet inburgering 2013 kan die boete zelfs oplopen tot twaalfhonderdvijftig euro. Een goede voorbereiding op elk examenonderdeel voorkomt onnodige herkansingen en bespaart je honderden euro's aan extra leningen.
Begin daarom vroegtijdig met gestructureerd oefenen zodat je met zelfvertrouwen aan je eerste examenpoging begint. Meer examens overdoen betekent simpelweg langer maandelijks aflossen aan DUO.