Naturalisatie voorwaarden
Je moet aan deze voorwaarden voldoen op de dag van je aanvraag, tijdens de procedure en op de dag van de ceremonie.
- Je bent 18 jaar of ouder. Een kind onder 18 jaar kan alleen meedoen met de aanvraag van een ouder.
- Je woont minstens 5 jaar achter elkaar met een geldige verblijfsvergunning in het Koninkrijk der Nederlanden. Je hebt je vergunning altijd op tijd verlengd.
- Je hebt een verblijfsrecht dat de IND accepteert. Bijvoorbeeld een vergunning voor onbepaalde tijd, een verblijfsvergunning asiel of een vergunning met een niet-tijdelijk verblijfsdoel. Heb je de nationaliteit van een EU-land, de EER of Zwitserland? Dan heb je verblijf op grond van het EU-recht nodig.
- Je hebt het inburgeringsexamen gehaald op minimaal taalniveau A2, of je hebt een vrijstelling.
- Je bent geen gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid.
- Je doet afstand van je huidige nationaliteit, behalve als een uitzondering voor jou geldt.
- Je wilt de verklaring van verbondenheid afleggen tijdens de naturalisatieceremonie.
- Je kunt je identiteit en nationaliteit bewijzen met geldige documenten, zoals een paspoort en een geboorteakte.
Soms mag je eerder aanvragen. Ben je getrouwd met of geregistreerd partner van een Nederlander? Dan is 3 jaar samenwonen genoeg. Woon je ongetrouwd samen met een Nederlander? Dan is 3 jaar samenwonen met een geldige vergunning ook genoeg. Ben je staatloos en staat dat zo in de BRP? Dan is 3 jaar met een geldige vergunning genoeg. Woon je in totaal 10 jaar in Nederland, waarvan de laatste 2 jaar zonder onderbreking? Dan kan het ook. Alle regels staan bij de IND op uitzonderingen op de 5-jaarstermijn.
Inburgering en naturalisatie
Voor naturalisatie moet je laten zien dat je bent ingeburgerd. Meestal doe je dat met een inburgeringsdiploma op minimaal taalniveau A2. Het inburgeringsexamen bestaat uit Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken en KNM. Je meldt je aan bij DUO via inburgeren.nl.
Een diploma van de Wet inburgering 2013 of 2021 op A2 of hoger telt mee. Dat geldt ook voor een diploma uit de B1-route, ook als je sommige onderdelen op A2 hebt gedaan.
Je hebt een vrijstelling met bijvoorbeeld:
- een diploma Staatsexamen NT2, programma I of II;
- een Nederlands diploma of certificaat;
- minstens 8 jaar wonen in Nederland toen je tussen 5 en 16 jaar oud was;
- een certificaat Naturalisatietoets van vóór 1 april 2007.
Soms krijg je een gedeeltelijke vrijstelling, bijvoorbeeld voor KNM of voor het participatieverklaringstraject. Kun je het examen niet halen door ernstige, blijvende medische problemen? Dan kun je soms ontheffing krijgen. Lees alles op de IND-pagina over inburgering voor naturalisatie.
De overheid wil het taalniveau verhogen naar B1 en de verblijfsduur naar 10 jaar. In oktober 2026 waren die plannen nog geen wet. De IND noemt nog steeds A2 en 5 jaar.
Naturalisatie aanvragen bij de gemeente
Je vraagt naturalisatie aan bij de gemeente waar je woont, niet bij DUO of de IND.
- Verzamel je documenten: een geldig paspoort, je geboorteakte, je verblijfsvergunning en je inburgeringsdiploma of bewijs van vrijstelling. Buitenlandse documenten moet je vaak laten legaliseren en vertalen naar het Nederlands, Engels, Frans of Duits.
- Maak een afspraak bij de gemeente. Een medewerker controleert je documenten en vult de aanvraag samen met jou in.
- Betaal de kosten tijdens de afspraak.
- De gemeente stuurt je aanvraag naar de IND. Je krijgt een ontvangstbevestiging per post. Daarna volg je je aanvraag in Mijn IND.
Wil je kinderen onder 18 jaar laten meedoen? Dat heet mee-naturalisatie. Is je kind 12 jaar of ouder, dan gaat het mee naar de gemeente. Is je kind 16 of 17 jaar? Dan moet het minstens 3 jaar achter elkaar in Nederland wonen. Het zegt dan bij de gemeente zelf of het Nederlander wil worden. Vraag je gemeente vooraf welke papieren je moet meenemen.
Kosten en beslistermijn
Naturalisatie kost in 2026 € 1.139 voor 1 persoon en € 1.454 samen met je partner. Elk kind onder 18 jaar dat meedoet, kost € 168. Ben je staatloos of heb je een asielvergunning? Dan kost het € 847 voor 1 persoon en € 1.163 samen met je partner. De bedragen veranderen elk jaar op 1 januari. Kijk daarom op de legespagina van de IND. Reken ook op kosten voor legaliseren, vertalen en afstand doen van je oude nationaliteit.
De IND moet binnen 12 maanden beslissen. Die termijn kan soms langer worden. Wijst de IND je aanvraag af, dan kun je bezwaar maken.
Ceremonie en je Nederlandse paspoort
Na een positieve beslissing tekent de koning een Koninklijk Besluit. De gemeente nodigt je dan uit voor de naturalisatieceremonie. Ga binnen 1 jaar na de beslissing, anders moet je opnieuw aanvragen.
Tijdens de ceremonie leg je de verklaring van verbondenheid af. Daarmee zeg je dat je de wetten van het Koninkrijk respecteert. Pas dan ben je Nederlander. Daarna kun je een Nederlands paspoort aanvragen. Dat doe je bij de gemeente, niet bij de IND.
Moet je afstand doen van je oude nationaliteit? Doe dat dan nu, vaak bij de ambassade van je land. Doe je het niet, dan kun je de Nederlandse nationaliteit weer verliezen. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als je getrouwd bent met een Nederlander of een verblijfsvergunning asiel hebt. Controleer dit op tijd op de IND-pagina over afstand van nationaliteit.
Naturalisatie of optie
Optie is een kortere en goedkopere route (€ 241) voor groepen die in de wet staan. Bijvoorbeeld sommige mensen die in het Koninkrijk zijn geboren, of oud-Nederlanders. Bij optie hoef je geen inburgeringsexamen te doen, en meestal houd je je eigen nationaliteit. De gemeente beslist zelf over een optieverklaring. Valt je situatie niet onder optie? Dan blijft naturalisatie de route.
Wat het KNM-examen hierover vraagt
In het KNM-examen gaat het om de hoofdregels. Waar vraag je naturalisatie aan? Wie beslist? Wanneer ben je echt Nederlander? Het antwoord: bij de gemeente, de IND beslist, en je bent pas Nederlander na de ceremonie. Oefen dit met KNM-oefenvragen.