Welke aanpassingen mogelijk zijn bij een ziekte of beperking
Als je een ziekte of beperking hebt, kan DUO de omstandigheden tijdens je inburgeringsexamen veranderen zodat je toch kunt laten zien wat je weet. Een aangepast examen is bedoeld voor kandidaten die door een fysieke of psychische aandoening belemmerd worden door de standaardopstelling in de examenzaal. Het examen zelf blijft inhoudelijk hetzelfde, maar de manier waarop je de opdrachten maakt wordt afgestemd op wat medisch noodzakelijk is.
Deze regeling geldt niet voor iedereen die het examen spannend of moeilijk vindt. DUO kijkt uitsluitend naar aantoonbare medische situaties of functionele beperkingen. Wie moeite heeft met de Nederlandse taal maar gezond is, komt niet in aanmerking voor een medische aanpassing. Als je onder de Wet inburgering 2021 valt, moet je bovendien eerst in je Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) kijken op welk taalniveau je examens moet doen. De aanpassingsprocedure voor een kennisexamen of een taalexamen A2 loopt via een ander loket dan de aanvraag voor een staatsexamen op niveau B1 of B2.
Welke concrete aanpassing je krijgt, hangt af van het advies van de arts; DUO beslist en zet de aanpassingen in een brief. DUO publiceert geen vaste lijst van aanpassingen voor het A2-examen. Voor het staatsexamen op niveau B1 of B2 noemt DUO extra tijd als voorbeeld.
Alle officiële examenlocaties van DUO zijn daarnaast standaard toegankelijk voor kandidaten in een rolstoel. Als je aanpassingen nodig hebt voor het examen Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) of de A2-taalexamens, moet je de aanvraag op tijd starten. Zonder advies en brief van DUO vooraf is er op de examendag geen aangepast examen.
Zo vraag je een aangepast kennisexamen of taalexamen A2 aan
Je vraagt een aangepast examen aan door het digitale formulier Aanvraag advies aangepast examen in te vullen in het portaal Mijn Inburgering. Na je aanvraag krijg je een uitnodiging van Argonaut. Je kunt je voor een aangepast examen niet direct inschrijven in Mijn Inburgering.
Lukt het inloggen met DigiD op Mijn Inburgering niet? Dan kun je bij DUO het papieren formulier Aanvraag advies voor een aangepast examen bij ziekte of beperking downloaden en per post opsturen naar het Servicecentrum Inburgering in Groningen. Je vindt dit formulier op de officiële website van inburgeren.nl over ziekte of beperking. Medische papieren zijn bedoeld voor de arts van Argonaut, niet voor DUO: neem ze mee naar het onderzoek.
Anders dan bij een medische ontheffing, waarvoor DUO € 225,- rekent, noemt DUO voor deze adviesaanvraag geen kosten. Dien de aanvraag ruim voor je gewenste examendatum in: het onderzoek, het advies en de aanmelding met een formulier kosten tijd. De wettelijke termijn van drie jaar voor je inburgering blijft tijdens deze beoordeling gewoon doorlopen, tenzij DUO jou officieel uitstel verleent.
Controleer vooraf goed welke examens je precies moet doen. De procedure voor KNM en taalexamens op niveau A2 is gelijk. Moet je op grond van je PIP echter examen doen op niveau B1 of B2, dan gelden de richtlijnen van het Staatsexamen Nt2.
Het onderzoek bij Argonaut en de brief van DUO
Na je aanvraag ontvang je een uitnodiging van Argonaut. De dokter van Argonaut onderzoekt je en beoordeelt of je een aangepast examen mag doen.
Neem je medische papieren mee naar dit onderzoek, bijvoorbeeld brieven van je behandelaar. Alleen de arts van Argonaut heeft ze nodig. Na het onderzoek schrijft de arts een brief aan DUO waarin staat of je een aangepast examen mag doen.
DUO beslist op basis van dat advies en stuurt je een brief. Daarin staat of je een aangepast examen mag doen en welke aanpassingen DUO regelt. Bewaar deze brief zeer zorgvuldig in je eigen administratie. Zonder dit document kun je de vervolgstap, het daadwerkelijk boeken van je examenzitting, niet afronden.
Aanmelden voor het aangepaste examen en wat er op de examendag anders is
Zodra je de toekenningsbrief van DUO hebt ontvangen, meld je je aan met het papieren formulier Aanmelding inburgeringsexamen. Voor een aangepast examen kun je geen datum reserveren via Mijn Inburgering. De examenplaatsen zijn dezelfde als voor het gewone examen: Amsterdam, Eindhoven, Rijswijk, Rotterdam, Utrecht en Zwolle.
Je vult het formulier in, kruist de goedgekeurde onderdelen aan en stuurt het naar DUO. Het duurt vaak meer dan zes weken voordat je terechtkunt. Zodra de betaling van het examengeld binnen is, stuurt DUO je binnen drie weken een brief met de definitieve examendatum, tijd en locatie. De actuele regels over de inschrijving staan op de pagina over aanmelden voor het examen. Let op: sinds november 2025 kun je een examen tot uiterlijk zeven dagen van tevoren kosteloos annuleren of verplaatsen. Zeg je korter dan zeven dagen van tevoren af, dan ben je het examengeld kwijt.
Op de examendag gelden strikte veiligheidsvoorschriften. Kom op tijd. Iedere kandidaat moet zich legitimeren met een geldig document, zoals een Nederlands verblijfsdocument, een paspoort of een EU-identiteitskaart. Wie geen geldig bewijs toont, mag geen examen doen en moet zich opnieuw aanmelden.
Je moet altijd alleen naar de locatie komen; familieleden, tolken of vrienden mogen niet mee naar binnen en moeten buiten het pand wachten. Een medewerker van DUO legt in de zaal de regels uit; DUO zorgt voor de aanpassingen uit je brief. Je tekent voor geheimhouding van de examenvragen. Daarna maak je je toets.
Andere opties: extra tijd, ontheffing en het aangepaste staatsexamen Nt2
Als een aangepast examen op niveau A2 niet voldoende is voor jouw situatie, bestaan er andere wettelijke trajecten binnen de inburgering. Wanneer je ziekte niet blijvend is maar je wel acute vertraging oploopt, kun je bij DUO verlenging aanvragen van je inburgeringstermijn van drie jaar. Een langdurige ziekte van jezelf of een gezinslid is een geldige verlengingsgrond, waardoor je boetes van maximaal duizend euro onder de wet van 2021 voorkomt. Een aanvraag voor extra inburgeringstijd is volledig gratis.
Is inburgeren door een ernstige psychische of lichamelijke beperking voor jou blijvend onmogelijk? Dan kun je een medische ontheffing aanvragen via de informatie over minder of geen examens op inburgeren.nl. Dit traject kent andere regels:
- Een ontheffingsaanvraag kost 225 euro aan behandelkosten
- Je moet dit bedrag zelf vooraf betalen en kunt het niet lenen bij DUO
- De arts van Argonaut beoordeelt of je binnen vijf jaar alsnog kunt inburgeren
- Krijg je de ontheffing, dan betaalt DUO de 225 euro aan je terug
- Wijst DUO de ontheffing af, dan ben je het geld definitief kwijt
Moet je volgens je PIP taalexamens doen op niveau B1 of B2 in de B1-route of onderwijsroute? Dan doe je het Staatsexamen Nt2. Een aangepast staatsexamen vraag je direct aan bij je online inschrijving via het aanmeldportaal voor Staatsexamen Nt2 op duo.nl. DUO kan je daar bijvoorbeeld meer tijd toekennen. Let op: de speciale regeling voor extra tijd bij Spreken uit december 2025 geldt alleen voor niveau B1 en nadrukkelijk niet voor het A2-inburgeringsexamen.