Wat een huisarts doet
De huisarts is in Nederland je eerste dokter voor gewone gezondheidsklachten. Je gaat naar de huisarts als je ziek bent, advies nodig hebt of een recept nodig hebt. Voor een specialist in het ziekenhuis heb je meestal een verwijzing van de huisarts nodig. In veel praktijken werkt ook een praktijkondersteuner (POH). Die helpt bijvoorbeeld mensen met een chronische ziekte of met psychische klachten.
Je bent niet verplicht om je in te schrijven bij een huisarts. De overheid raadt het wel aan, om drie redenen:
- je hebt altijd een dokter die je kunt bellen
- je kunt 's avonds, 's nachts en in het weekend bij de huisartsenpost terecht
- je medische gegevens staan in één dossier
Woon of werk je in Nederland, dan moet je een basisverzekering hebben. Die betaalt de huisarts. Lees ook zo kies je een zorgverzekering.
Huisarts zoeken en inschrijven
Je mag meestal zelf je huisarts kiezen. Inschrijven bij een huisarts gaat zo:
- Zoek praktijken dicht bij je huis. Zoek op "huisarts" en je woonplaats, of kijk in de lijst van je zorgverzekeraar.
- Bel of ga langs en vraag of de praktijk nieuwe patiënten aanneemt.
- Schrijf je in. Elke praktijk regelt dit zelf, dus vraag welke gegevens ze van je nodig hebben.
Wil je eerst kennismaken? Vraag dan om een gesprek met de huisarts voordat je kiest.
Een huisarts mag je in drie situaties weigeren: je woont te ver weg, de praktijk is vol, of de huisarts is het niet eens met bepaalde zorgwensen, zoals euthanasie. Begin daarom dicht bij huis.
Ik kan geen huisarts vinden
Zeggen alle praktijken in je buurt nee? Neem dan contact op met je zorgverzekeraar. De verzekeraar helpt je zoeken en kan bemiddelen bij een praktijk. Wacht hier niet mee tot je ziek bent.
Van huisarts wisselen
Je mag van huisarts wisselen, bijvoorbeeld na een verhuizing. Doe het in deze volgorde:
- Vraag de nieuwe huisarts of de praktijk je kan aannemen.
- Vertel je oude huisarts dat je weggaat: mondeling, telefonisch of schriftelijk.
- Vraag je oude huisarts om je dossier naar de nieuwe praktijk te sturen.
Zeg je oude huisarts pas op als de nieuwe praktijk ja heeft gezegd. Van huisarts wisselen staat los van wisselen van zorgverzekeraar. Meer staat op Rijksoverheid over huisarts kiezen of veranderen.
Huisartsenpost en spoed
De huisartsenpost is de huisartsenzorg buiten kantoortijd: 's avonds, 's nachts en in het weekend. Je belt de huisartsenpost als je klacht niet kan wachten tot je eigen praktijk weer open is. Eerst kijkt een arts of assistent aan de telefoon hoe dringend het is. Daarna krijg je advies of moet je langskomen. Soms hoor je dat je beter naar je eigen huisarts kunt gaan, of word je naar het ziekenhuis gestuurd.
- Levensgevaar? Bel meteen 112.
- Dringend, maar je praktijk is dicht? Bel de huisartsenpost.
- Wil je naar de spoedeisende hulp (SEH)? Bel eerst de huisartsenpost, behalve bij levensgevaar.
Zie ook Rijksoverheid over huisartsenpost en spoedeisende hulp.
Verwijsbrief en huisbezoek
Voor zorg van een specialist, zoals in het ziekenhuis, heb je een verwijsbrief nodig als de huisarts dat medisch nodig vindt. Zonder geldige verwijsbrief moet je de behandeling misschien zelf betalen. De huisarts hoeft je niet te verwijzen omdat je erom vraagt, maar moet wel uitleggen waarom niet. Je mag je verwijsbrief altijd lezen.
Voor sommige zorg heb je geen verwijzing nodig, zoals een fysiotherapeut of diëtist, tenzij je polis iets anders zegt. Of je het vergoed krijgt, hangt af van je basisverzekering en aanvullende verzekering.
Bij ernstige klachten kan de huisarts bij je thuis komen. De huisarts beslist of een huisbezoek medisch nodig is; je kunt het niet eisen. Is je eigen huisarts afwezig, dan neemt een andere huisarts of de huisartsenpost het over.
Wat de huisarts kost
De basisverzekering vergoedt de huisarts en de huisartsenpost helemaal. Ze gaan niet van je eigen risico af (€ 385 in 2026). Zorg op de spoedeisende hulp in het ziekenhuis gaat er wel van af. Dat kan ook gelden voor bloedonderzoek en medicijnen die de huisarts voorschrijft. Lees meer in eigen risico uitgelegd.
Op het overzicht van je zorgverzekeraar zie je soms een inschrijftarief. Dat bedrag betaalt je verzekeraar elk kwartaal aan de praktijk voor elke ingeschreven patiënt. Je betaalt het niet zelf.
De huisarts in het KNM-examen
Gezondheid en gezondheidszorg is een van de acht thema's van het KNM-examen. Sinds 2025 hoort ook de praktijkondersteuner daarbij. De vragen gaan over feiten en regels: wie bel je als je ziek bent, wanneer bel je 112 en waarom heb je een verwijzing nodig voor een specialist? Oefen met onze KNM-oefenvragen.