Wie moet een basisverzekering afsluiten?
Woon of werk je in Nederland? Dan moet je een basisverzekering afsluiten bij een Nederlandse zorgverzekeraar. Dat geldt ook als je nog een zorgverzekering hebt in een ander land. Een aanvullende verzekering is niet verplicht.
Er zijn een paar uitzonderingen:
- Je hebt gemoedsbezwaren: je wilt je om je geloof niet verzekeren. Je betaalt dan een bedrag aan de Belastingdienst in plaats van premie.
- Je werkt voor een Europese instelling of een internationale organisatie, zoals het Europees Octrooibureau, en je bent daar verzekerd.
- Je werkgever zit in het buitenland. Dan gelden soms andere regels.
Ook je kinderen moeten een basisverzekering hebben. Je schrijft een kind binnen 4 maanden na de geboorte in bij een zorgverzekeraar. Kinderen onder de 18 jaar betalen geen premie en geen eigen risico.
Binnen 4 maanden een zorgverzekering afsluiten
Kom je in Nederland wonen of werken? Sluit je zorgverzekering dan zo snel mogelijk af, en uiterlijk binnen 4 maanden. Je bent dan verzekerd vanaf de dag dat je aankwam. Schrijf je ook in bij de gemeente, ook als je nog geen verzekering hebt. Een zorgverzekeraar vraagt meestal om je BSN.
Ben je later dan 4 maanden? Dan ben je niet met terugwerkende kracht verzekerd. Je betaalt premie vanaf de dag dat je de verzekering afsluit. Zorg uit de maanden daarvoor betaal je zelf.
Heb je nog geen verblijfsvergunning, omdat de IND nog beslist? Dan kun je nog geen Nederlandse zorgverzekering afsluiten. Sommige verzekeraars hebben voor die tijd een internationale verzekering. Asielzoekers in de opvang zijn verzekerd via een aparte regeling.
Wat zit er in het basispakket?
De overheid bepaalt wat er in het basispakket zit. Elke zorgverzekeraar moet hetzelfde basispakket aanbieden. In het basispakket zitten bijvoorbeeld:
- de huisarts;
- het ziekenhuis en de medisch specialist;
- de apotheek en de meeste medicijnen;
- geestelijke gezondheidszorg (ggz), zoals gesprekken met een psycholoog;
- verloskundige zorg en kraamzorg;
- ambulancevervoer.
Niet alles zit erin. Gewone tandartszorg voor volwassenen, gewone brillen en contactlenzen en de meeste fysiotherapie voor volwassenen krijg je niet vergoed uit de basisverzekering. Daarvoor kun je een aanvullende verzekering nemen. Die mag je bij een andere verzekeraar afsluiten dan je basisverzekering.
Voor de basisverzekering moet een verzekeraar je altijd accepteren, wat je leeftijd of gezondheid ook is. Voor een aanvullende verzekering mag een verzekeraar je weigeren. Er kan ook een wachttijd gelden.
Wat kost een zorgverzekering in 2026?
Je betaalt drie dingen:
- Premie. Die betaal je elke maand aan je zorgverzekeraar. De gemiddelde premie in 2026 is € 158,39 per maand, ongeveer € 1.900 per jaar (NZa). Elke verzekeraar bepaalt zelf zijn premie.
- Eigen risico. De eerste € 385 aan zorg betaal je in 2026 zelf. Voor de huisarts en voor kinderen geldt geen eigen risico. Kies je een hoger vrijwillig eigen risico, dan betaal je minder premie. Lees meer bij het eigen risico uitgelegd.
- Inkomensafhankelijke bijdrage. Dat is een percentage van je inkomen. Heb je loon of een uitkering, dan betaalt je werkgever of uitkeringsinstantie dit voor je.
Heb je een laag inkomen? Dan krijg je misschien zorgtoeslag. Lees hoe je zorgtoeslag aanvragen doet.
Een zorgverzekering kiezen
Het basispakket is bij elke verzekeraar hetzelfde. Bij het kiezen van een zorgverzekering vergelijk je dus vooral de premie, het soort polis en de service. Er zijn drie soorten polissen:
- Naturapolis. De verzekeraar heeft contracten met zorgverleners. Ga je naar een zorgverlener zonder contract, dan krijg je soms minder vergoed.
- Restitutiepolis. Je kiest zelf je zorgverlener en krijgt de kosten vergoed. Deze polis is meestal duurder.
- Combinatiepolis. Voor een deel van de zorg werkt hij als een naturapolis, voor een ander deel als een restitutiepolis.
Kijk ook of jouw huisarts, apotheek of ziekenhuis een contract heeft met de verzekeraar. Vraag bij je werkgever of je gemeente of er een collectieve zorgverzekering is. Daarin staan soms speciale afspraken, bijvoorbeeld voor mensen met een laag inkomen.
Overstappen naar een andere zorgverzekeraar
Je kunt 1 keer per jaar overstappen. Vanaf half november zijn de premies voor het nieuwe jaar bekend. Zeg je oude verzekering uiterlijk 31 december op. Je hebt dan tot 1 februari om een nieuwe verzekering af te sluiten. Je bent dan verzekerd vanaf 1 januari. Sluit je uiterlijk 31 december een nieuwe verzekering af? Dan zegt je nieuwe verzekeraar je oude verzekering voor je op.
Wat als je niet verzekerd bent of niet betaalt?
Niet verzekerd. Het CAK stuurt je een brief. Je hebt dan 3 maanden om een zorgverzekering af te sluiten. Doe je dat niet, dan krijg je een boete. Na 2 boetes meldt het CAK je zelf aan bij een zorgverzekeraar. Het CAK houdt dan 12 maanden een hogere premie in op je inkomen.
Premie niet betaald. Je verzekeraar stuurt eerst herinneringen en kan een betalingsregeling aanbieden. Betaal je 6 maanden niet, dan meldt de verzekeraar je aan bij het CAK. Je betaalt dan een veel hogere premie. Je blijft wel verzekerd voor de basisverzekering. Overstappen kan niet zolang je een premieschuld hebt. Je schuld bij de verzekeraar blijft bestaan, dus spreek op tijd een betalingsregeling af.
Zorgverzekering in het KNM-examen
Gezondheid en gezondheidszorg is een van de thema's van het KNM-examen. Je moet bijvoorbeeld weten dat de basisverzekering verplicht is en een aanvullende verzekering niet. Ook moet je weten dat je met de meeste klachten eerst naar de huisarts gaat. Oefen met onze KNM-oefenvragen.