Fout 1 en 2: op het verkeerde niveau aanmelden en zonder plan beginnen
Veel kandidaten schrijven zich in voor een examen zonder eerst te controleren onder welke wet zij vallen. Dit is een kostbare vergissing.
De eerste fout is aanmelden op het verkeerde taalniveau. Welk examen je moet doen, hangt af van de datum waarop je inburgeringsplicht begon. Was dat vóór 1 januari 2022? Dan val je onder de Wet inburgering 2013 en doe je de taalexamens meestal op niveau A2. Begon je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2022, dan val je onder de Wet inburgering 2021. In dat geval stelt de gemeente een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) met jou vast na een brede intake. Wie in de B1-route zit, moet taalexamens op B1-niveau halen. Je kunt pas afschalen naar A2 als je minstens 600 uur taalles hebt gevolgd bij een goedgekeurde school en de gemeente daarmee instemt. Boek je op eigen houtje een A2-examen terwijl je volgens je PIP op B1 moet slagen, dan voldoe je daarmee niet aan het niveau uit je plan, en voor asielstatushouders zijn pogingen onder het PIP-niveau ook niet gratis.
De tweede fout is starten zonder duidelijke planning voor de wettelijke termijn. Je hebt vanaf de startdatum precies drie jaar de tijd om te slagen voor alle vereiste onderdelen. Wie de termijn overschrijdt zonder geldige reden voor verlenging, krijgt te maken met strenge maatregelen van DUO. DUO kan een boete opleggen die oploopt tot maximaal € 1.000 onder de Wet inburgering 2021, of tot € 1.250 onder de Wet inburgering 2013. Voor het te laat afronden van het participatieverklaringstraject (PVT) of de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) rekent DUO bovendien een aparte boete van € 340. Deze boetes gelden voor gezinsmigranten en overige migranten, maar niet voor asielstatushouders.
Controleer daarom altijd eerst je verplichtingen in Mijn Inburgering op de officiële website van DUO. Zo voorkom je dat je tijd verspilt aan onderdelen die niet bij jouw route horen.
Fout 3 en 4: niet oefenen in het echte examenformat en de tijd per onderdeel niet kennen
Zakken voor het inburgeringsexamen gebeurt verrassend vaak door onbekendheid met het computersysteem en de klok. Wie alleen uit papieren studieboeken leert, raakt op de examendag snel in verwarring.
Fout nummer drie is dan ook het overslaan van digitale oefenexamens. Lezen, Luisteren, Spreken en Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) worden bij DUO op een computer afgenomen; alleen Schrijven maak je op A2 met pen op papier. Bij Lezen, Luisteren en KNM kies je antwoorden op het scherm. Bij Luisteren en Spreken werk je met een koptelefoon, en bij Spreken spreek je je antwoorden binnen een vaste tijd in via de microfoon. Wie nooit met deze vorm heeft gewerkt, schrikt vaak van de lopende tijd. Ook handig om te weten: het officiële oefenexamen voor Spreken werkt niet in de browser Safari. Maak de oefenexamens bij voorkeur op een desktopcomputer in plaats van op een smartphone, omdat de indeling op een computerscherm precies lijkt op de echte examenzaal.
De vierde fout is het negeren van het tijdbeheer per onderdeel. Kandidaten die zakken voor een examenonderdeel blijven dikwijls te lang stilstaan bij één moeilijke vraag of een lastig geluidsfragment. Hierdoor ontbreekt op het einde de tijd om de laatste vragen überhaupt te bekijken. Oefen daarom thuis altijd met een timer erbij.
Je kunt gratis digitale oefenopdrachten maken via het officiële oefenmateriaal van DUO.
Oefenen helpt je om rustig te blijven bij de volgende vier onderdelen:
- de manier waarop de teksten en vragen op het scherm verschijnen;
- het tempo waarin de stemmen spreken bij Luisteren;
- de tijdsduur voor het inspreken van je antwoord bij Spreken;
- het controleren van je ingevulde antwoorden voordat de tijd stopt.
Fout 5: de examendag onderschatten: te laat, geen geldig legitimatiebewijs, de regels niet kennen
Op de examendag zelf mag je geen examen doen als je legitimatiebewijs niet klopt. De medewerkers van DUO controleren de regels streng.
De vijfde fout is het onderschatten van de formele regels op de examenlocatie. Een medewerker van DUO controleert bij binnenkomst direct jouw identiteitsbewijs. Is je document beschadigd of verlopen? Dan mag je niet deelnemen. DUO accepteert alleen originele, geldige documenten zoals een Nederlands paspoort, een Nederlandse identiteitskaart, een Nederlands rijbewijs of een officieel verblijfsdocument (type I, II, III of IV). Ook een geldig buitenlands paspoort of een W-document is toegestaan. Wie geen geldig bewijs toont, mag geen examen doen en moet zich opnieuw aanmelden. Bij een vals document kan DUO dit doorgeven aan de politie.
Kom op tijd.
De examens vinden plaats op de locaties in Amsterdam, Eindhoven, Rijswijk, Rotterdam, Utrecht of Zwolle. Kom ruim op tijd: de medewerker roept je groep naar de zaal. Let er ook op dat DUO geen eigen parkeerplaatsen heeft bij deze gebouwen. Reizen met het openbaar vervoer voorkomt parkeerproblemen.
Houd bovendien rekening met deze twee strikte regels:
- je moet altijd alleen naar het examen komen, want familie en vrienden mogen niet wachten in het gebouw;
- je moet een formulier ondertekenen waarin je belooft dat je het examen geheimhoudt en geen opnames maakt.
Lees vooraf alle voorschriften rustig door op de pagina met regels voor het examen van DUO. Een goede voorbereiding op deze praktische details bespaart je veel stress.
Fout 6: te laat afzeggen of verzetten en zo je examengeld verliezen
Wie verhinderd is voor een afspraak, moet zich strikt houden aan de officiële termijn om het examen te annuleren. Doe je dit niet op tijd, dan krijg je het examengeld niet terug.
Fout nummer zes is het te laat verzetten of afzeggen van een geboekt examen. Sinds 24 november 2025 is deze termijn aangepast naar precies zeven dagen (één week) vóór de examendatum. Verzet of annuleer je jouw examen minstens zeven dagen van tevoren in Mijn Inburgering? Dan ontvang je het betaalde examengeld gewoon terug of kies je kosteloos een nieuwe datum. Zeg je korter dan zeven dagen van tevoren af, dan krijg je het examengeld niet terug.
Dat weegt zwaar. DUO rekent namelijk voor elk los examenonderdeel apart examengeld, en bij elke poging betaal je dat opnieuw; het actuele bedrag per onderdeel staat op inburgeren.nl. Voor asielstatushouders onder de Wet inburgering 2021 betaalt de gemeente de eerste twee pogingen per onderdeel. Gezinsmigranten betalen elk examen zelf of moeten het bedrag lenen bij DUO, waardoor een gemiste afspraak de schuld direct verhoogt. Bovendien duurt het vaak meer dan zes weken voordat er weer een vrije plek beschikbaar is op een examenlocatie. Die vertraging brengt je inburgeringstermijn in gevaar. Kijk daarom voor het tijdig boeken en wijzigen altijd op de pagina over aanmelden voor het inburgeringsexamen.
Fout 7: herkansen zonder te weten wat er misging, en wat je in plaats daarvan doet
Direct een nieuw examen boeken na een onvoldoende leidt vaak tot een tweede teleurstelling en onnodige kosten. Veel kandidaten schrijven zich uit frustratie meteen opnieuw in, zonder eerst hun fouten te analyseren.
Dit is de zevende grote fout. Omdat je voor elke herkansing opnieuw het volledige examengeld betaalt, is blind opnieuw proberen zonde van je budget. Onderzoek in plaats daarvan eerst rustig je uitslag in Mijn Inburgering. Hoewel DUO de precieze examenvragen niet openbaar deelt om geheimhouding te waarborgen, zie je wel op welke onderdelen je bent gezakt. Was je woordenschat te klein bij Lezen, of sprak je te langzaam bij Spreken? Bespreek je resultaat eventueel met je taaldocent of met je contactpersoon bij de gemeente voordat je een nieuwe datum kiest.
Let tegelijkertijd scherp op je resterende inburgeringstermijn van drie jaar. Dreig je door een herkansing over de deadline heen te gaan? Controleer dan of je recht hebt op een officiële verlenging volgens artikel 4.1 van de Regeling inburgering 2021. DUO kan je termijn verlengen bij ernstige situaties buiten jouw schuld:
- langdurige ziekte van jezelf, je partner of een eerstegraads familielid;
- een eigen bevalling, waarbij de termijn met zestien weken wordt verlengd.
Als je eenmaal voor alle onderdelen slaagt, is de afronding een stuk eenvoudiger geworden. Vanaf 1 januari 2026 reikt DUO het inburgeringsdiploma standaard uit als een digitaal PDF-document in Mijn Inburgering. Dit digitale bestand accepteert de IND direct voor naturalisatie of een sterkere verblijfsvergunning. Lees op de overzichtspagina van DUO alles over examen doen en diploma's om je traject succesvol af te ronden.