Skip to content
5 min lezenBijgewerkt 30 oktober 2026Officiële bronnen bij dit onderwerp · hoe wij schrijven

Z-route inburgering: voor wie hij is en wat je doet

De Z-route is de zelfredzaamheidsroute van de Wet inburgering 2021. Hij is voor mensen voor wie de B1-route en de onderwijsroute te moeilijk zijn. Je volgt minimaal 800 uur les en 800 uur participatie. Taalexamens zijn niet verplicht. Je sluit af met een eindgesprek bij de gemeente en krijgt een certificaat.

De Z-route is de leerroute voor mensen voor wie de B1-route en de onderwijsroute te moeilijk zijn. Hier lees je wat je in de Z-route doet, hoe lang hij duurt en wat je aan het eind krijgt.

Wat is de Z-route?

De Z-route is een van de drie leerroutes van de Wet inburgering 2021. De Z staat voor zelfredzaamheid. In de zelfredzaamheidsroute leer je Nederlands op het niveau dat voor jou haalbaar is. Het streven is minimaal A1. Je leert ook hoe je in het dagelijks leven meedoet in Nederland.

De andere twee routes zijn de B1-route en de onderwijsroute. De B1-route is gericht op werk. De onderwijsroute is vooral voor jongeren die naar het mbo, hbo of de universiteit willen. De Z-route is voor wie die twee routes te moeilijk zijn.

Wie krijgt de Z-route?

De gemeente kiest je leerroute, samen met jou. Dat gebeurt na de brede intake. In dat gesprek kijkt de gemeente naar je opleiding, je werkervaring, je gezondheid en je gezin. Ook vraagt ze hoe goed je nu al Nederlands spreekt.

Bij de brede intake hoort de leerbaarheidstoets. Die toets laat zien of B1 binnen 3 jaar haalbaar lijkt. De uitslag is niet bindend. Kiest de gemeente een andere route dan de toets aangeeft, dan staat dat in je PIP.

De afspraken komen in je persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). De gemeente moet dat plan binnen 10 weken vastleggen nadat DUO je heeft laten weten dat je moet inburgeren. Ben je het niet eens met je leerroute? Dan kun je bezwaar maken tegen het PIP.

Wat zit er in de Z-route?

De Z-route bestaat uit drie delen:

  • minimaal 800 uur les in Nederlandse taal en Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM);
  • minimaal 800 uur participatie, zoals vrijwilligerswerk of activiteiten in je buurt;
  • een eindgesprek met de gemeente.

Bij de participatie horen ook twee verplichte onderdelen. Het eerste is de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Het tweede is het participatieverklaringstraject (PVT). Aan het eind van het PVT teken je de participatieverklaring.

Ook sommige soorten onderwijs tellen mee voor de 800 uur les. Dat zijn praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, entreeonderwijs (mbo niveau 1) en de internationale schakelklas.

Moet je in de Z-route examen doen?

Nee, taalexamens zijn niet verplicht. Je mag wel taalexamens doen op A2. De MAP en het PVT moet je wel afronden.

Je sluit de Z-route af met een eindgesprek bij de gemeente. Daarna krijg je een certificaat. Heb je examens gehaald, dan staan die op het certificaat. Heb je alle inburgeringsexamens gehaald? Neem dan contact op met DUO voor het inburgeringsdiploma.

Hoe lang duurt de Z-route?

Je hebt 3 jaar om in te burgeren. Die termijn begint de dag na de datum van je PIP. DUO houdt bij of je op tijd klaar bent.

Lukt het niet op tijd, en is het niet jouw schuld? Dan kun je verlenging vragen. Dat kan bijvoorbeeld als je ziek was, een kind kreeg of als de gemeente niet op tijd een school regelde. De hele lijst staat op inburgeren.nl.

Ben je te laat zonder geldige reden? Dan kan DUO je een boete geven. Voor de leerroute is die nooit meer dan € 1.000. Voor een te late MAP of een te laat PVT is het € 340. Asielstatushouders krijgen nooit een boete. Na een boete moet je nog steeds inburgeren. In de Z-route hangt de extra tijd af van het aantal uren cursus dat je al volgde. Meer bij de boete voor inburgering.

Wie betaalt de Z-route?

Ben je asielstatushouder? Dan regelt en betaalt de gemeente je inburgering. Ben je gezinsmigrant of overige migrant? Dan regel en betaal je je leerroute zelf. Wel krijg je de brede intake en het PIP van de gemeente. De MAP en het PVT biedt de gemeente ook aan jou aan. Voor een cursus bij een goedgekeurde school kun je vaak geld lenen bij DUO. Wat voor jou geldt, lees je bij de inburgeringslening van DUO.

Van route wisselen

Past de Z-route niet meer? Of past een andere route juist beter? Dan kan de gemeente je leerroute veranderen. Dat kan tot 1,5 jaar na de start van je termijn. Uit de onderwijsroute mag je ook daarna nog overstappen naar de B1-route.

Afschalen is iets anders. Afschalen naar A2 kan alleen in de B1-route, na minstens 600 uur les. Je blijft dan in de B1-route. Merk je dat je route niet goed past? Bespreek het op tijd met je gemeente. Elke wijziging komt in je PIP.

Z-route en naturalisatie

Met alleen het certificaat van de Z-route kun je niet naturaliseren. Daarvoor moet je het inburgeringsexamen op A2 halen, of het Staatsexamen Nt2 op B1 of B2. Lukt dat niet, ondanks je inspanningen? Dan kun je bij DUO een 'advies aantoonbaar geleverde inspanningen' vragen. Lees meer bij naturalisatie aanvragen.

KNM oefenen in de Z-route

In de Z-route leer je ook over Nederland: KNM hoort bij je lessen. Het KNM-examen is niet verplicht, maar het mag wel. Wil je later naturaliseren, dan heb je het wel nodig. Op inburgeringprep.com kun je gratis KNM-vragen oefenen.

Klaar om te oefenen?

Dit onderwerp komt terug op het KNM-examen.

Doe een gratis oefenexamen
Veelgestelde vragen
Voor wie is de Z-route inburgering?

De Z-route is voor inburgeraars die moeilijk Nederlands leren. Voor hen zijn de B1-route en de onderwijsroute te moeilijk. De gemeente kiest de route na de brede intake en zet hem in je PIP.

Wie beslist of ik de Z-route krijg?

De gemeente beslist, samen met jou. Ze kijkt naar je opleiding, je werkervaring, je situatie en de leerbaarheidstoets. Ben je het niet eens met je PIP? Dan kun je bezwaar maken.

Moet ik in de Z-route examen doen?

Taalexamens zijn niet verplicht, maar je mag ze doen op A2. De MAP en het PVT moet je wel afronden. Je sluit de Z-route af met een eindgesprek bij de gemeente en krijgt dan een certificaat.

Hoeveel uur duurt de Z-route?

De Z-route heeft minimaal 800 uur les in Nederlands en KNM, en minimaal 800 uur participatie. Je hebt 3 jaar om in te burgeren, vanaf de dag na de datum van je PIP.

Kan ik van de B1-route naar de Z-route?

Ja, de gemeente kan je leerroute veranderen tot 1,5 jaar na de start van je termijn. Van de onderwijsroute naar de B1-route kan ook later. De wijziging komt in je PIP.

Kan ik met de Z-route naturaliseren?

Nee, met alleen het certificaat van de Z-route kun je niet naturaliseren. Je hebt het inburgeringsexamen op A2 nodig, of het Staatsexamen Nt2. Lukt dat niet, dan kun je bij DUO een advies aantoonbaar geleverde inspanningen vragen.

Officiële bronnen
  1. divosa.nl: Leerroutes (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  2. divosa.nl: Over de Wet inburgering 2021 (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  3. divosa.nl: Brede intake, PIP en leerbaarheidstoets (opent in een nieuw tabblad)
    divosa.nl · externe site

    De officiële pagina waarmee deze gids is gecontroleerd

  4. Rijksoverheid: Wet inburgering 2021 (opent in een nieuw tabblad)
    rijksoverheid.nl · externe site

    Het kabinet wil het inburgeringsstelsel wijzigen.

  5. vng.nl: Inburgering (opent in een nieuw tabblad)
    vng.nl · externe site

    Gemeenten hebben de regie op inburgering en begeleiden nieuwkomers naar volwaardige deelname aan de samenleving, bij voorkeur via werk.

  6. DUO inburgeren.nl: In het kort - U gaat inburgeren (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  7. DUO inburgeren.nl (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  8. DUO inburgeren.nl: Oefenen - Examen doen (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf

  9. DUO inburgeren.nl: Welke examens - Examen doen (opent in een nieuw tabblad)
    inburgeren.nl · externe site

    De officiële inburgeringssite van DUO: regels, termijnen en het examen zelf